Sterrenwacht-Lente Sterrenwacht-Winter Sterrenwacht-Herfst Sterrenwacht-Lucht

Archief Weer/Klimaat Nieuws

28-12-2014 Nederland onder de sneeuw

NASA’s Terra-satelliet heeft zondag 28 december een prachtige foto gemaakt van Nederland onder een laagje sneeuw. De foto staat op de website van NASA Worldview, waar iedere dag één foto van Nederland verschijnt.

Winter Wonderland

Zaterdag 27 december sneeuwde het in grote delen van Midden en Zuid-Nederland. Zondag was het een heldere, maar koude dag, waardoor de meeste sneeuw bleef liggen. Hierdoor kreeg de Terra-satelliet een zeldzame kans om Nederland onder een laagje sneeuw te fotograferen.

18-11-2014 Record gemiddelde oceaan temperatuur

De afgelopen zomer brak alle records als het gaat om de gemiddelde temperatuur van de oceanen wereldwijd. Daarmee lijkt een einde gekomen aan de 14 jaar durende pauze in de stijging van de oppervlaktetemperatuur van de oceanen.

Tussen 2000 en 2013 steeg de oppervlaktetemperatuur van de wereldzeeën niet of nauwelijks. En dat ondanks dat de CO2-uitstoot in diezelfde periode onvermoeibaar doorging. Nieuw onderzoek suggereert nu dat er, na veertien jaar, een einde is gekomen aan wat onderzoekers aanduiden als de ‘Global Warming Hiatus’.

Recordbrekend

De afgelopen zomer lag de oppervlaktetemperatuur van de oceanen wereldwijd namelijk hoger dan deze, sinds de temperatuurmetingen begonnen, ooit hebben gelegen. Ze overstijgen zelfs de temperaturen die we in het El Niño-jaar 1998 zagen.

Stille Oceaan

Het noordelijk deel van de Stille Oceaan  is veel sterker opgewarmd dan we ooit gezien hebben en heeft orkanen van richting doen veranderen, de passaat verzwakt en ervoor gezorgd dat koraal nabij Hawaii is verbleekt.

Hoe kon het zover komen?

Aan de opwarming van het noordelijke deel van de Stille Oceaan gingen een aantal gebeurtenissen vooraf. In januari 2014 stegen de temperaturen in de Stille Oceaan al sterk. Enkele maanden later, in april en mei, zorgden winden ervoor dat een grote hoeveelheid warm water die normaal in het westelijke deel van de Stille Oceaan vertoeft zich langs de evenaar verplaatst en verspreidt langs de Noord-Amerikaanse kust. Daarbij komen enorme hoeveelheden warmte vrij in de atmosfeer. Het gaat om warmte die bijna een decennium in het tropische, westerlijke deel van de Stille Oceaan opgeslagen heeft gezeten. Recordbrekende concentraties broeikasgassen en een uitzonderlijk zwakke passaat boven het noordelijke deel van de Stille Oceaan, die normaliter het oppervlak van de oceaan af laat koelen, hebben verder aan de stijging van de oppervlaktetemperatuur van het water bijgedragen. Deze hoge temperaturen zijn nu te vinden in een groot gebied dat zich uitstrekt van iets ten noorden van Papoea-Nieuw-Guinea tot de Golf van Alaska.

Volgens de onderzoekers wijzen de recordbrekend hoge temperaturen erop dat de veertien jaar durende pauze in de opwarming van de oceanen nu tot een einde aan het komen is.

30-10-2014 Warme oktober in een warm jaar

De oktobermaand van 2014 gaat de boeken in als een opmerkelijk warme maand. De negende te warme maand van het jaar. Alleen augustus kende een gemiddelde temperatuur onder het langjarig gemiddelde. Met circa 13,5 graden komt oktober waarschijnlijk op de derde plaats in warmste oktobermaanden sinds 1901, achter 2001 (14,2 graden) en 2005 (13,6 graden). Tot nu toe is 2014 bovendien het warmste jaar sinds de start van de metingen.

Niet alleen september verliep dit jaar recordwarm, maar ook mei, juni en augustus waren goed voor een globaal temperatuurrecord. Daarnaast eindigden januari, maart, april en juli in de top-4. De periode januari t/m september 2014 levert een gemiddelde temperatuur op gelijk aan recordhouder 1998.

Op verreweg het grootste deel van de Aarde was het de afgelopen negen maanden duidelijk warmer dan normaal.  Als de periode oktober t/m december net zo extreem verloopt wordt 2014 wereldwijd het warmste jaar ooit!

7-5-2014 Opwarming van de Aarde niet overal gelijk

De Aarde warmt op. Maar niet overal gaat dat even hard. Sterker nog: sommige gebieden koelen af. Dat blijkt uit nieuw onderzoek dat exact in kaart brengt welke gebieden op welk moment met veranderende temperaturen in aanraking kwamen.



De onderzoekers bestudeerden oppervlaktetemperaturen die vanaf 1900 op het land gemeten waren. Ze deden dat voor de gehele aarde, met uitzondering van Antarctica. Ze ontdekten dat de merkbare opwarming startte in de gebieden rond de Noordpool en de subtropische gebieden op beide halfronden.

 Er zijn gebieden die opwarmen en gebieden die afkoelen.

Noordelijk halfrond

Daarnaast stellen de onderzoekers vast dat de grootste totale opwarming tot op heden plaats heeft gevonden op het noordelijk halfrond en dan op gematigde breedte. Ook bleek in sommige delen van de wereld juist sprake te zijn van afkoeling. Zo zijn sommige gebieden ten zuiden van de evenaar, nabij de Andes, tussen 1910 en 1980 afgekoeld, terwijl de rest van de Aarde opwarmde. Tussen 1980 en 1995 was de situatie in datzelfde gebied stabiel. Andere gebieden nabij en ten zuiden van de evenaar zagen in vergelijking met de rest van de wereld geen grote veranderingen in temperatuur.

Het is voor het eerst dat onderzoekers gegevens over niet-uniforme opwarming door de tijd heen kunnen aanbieden. Eerder waren de methodes om gegevens te analyseren daarvoor te beperkt. Het onderzoek laat zien dat we de opwarming van de Aarde klaarblijkelijk nog niet zo goed doorgronden als we onszelf willen doen geloven.

21-3-2014 Nieuw inzicht in waarom onze planeet leefbaar is

Waarom is de aarde leefbaar? Waarom werd onze planeet niet gloeiend heet (zoals Venus) of ijzig koud (zoals Mars)? Nieuw onderzoek suggereert dat we dat alles te danken hebben aan het feit dat onze aarde een efficiënte recycler is.



Wanneer een berg ontstaat, worden ‘nieuwe gesteenten’ naar het oppervlak van onze planeet geduwd. Uit eerdere onderzoeken is al gebleken dat die ‘nieuwe’ gesteenten dienst doen als een soort spons die CO2 uit de atmosfeer haalt. Het zou betekenen dat bij de totstandkoming van een gebergte als de Himalaya enorme hoeveelheden CO2 uit de atmosfeer zijn getrokken. Zoveel CO2 zelfs dat er, als er geen proces zou zijn dat resulteert in extra CO2 in de atmosfeer, amper CO2 over zou blijven. Het resultaat? De aarde zou tijdens de totstandkoming van grote gebergten vrijwel zonder CO2 komen te zitten en in een eeuwigdurende ijzige winter zijn beland.

Vulkanen

Het moge duidelijk zijn: dat is niet gebeurd. De temperaturen op aarde zijn vrij aangenaam en uitstekend zelfs voor de totstandkoming en evolutie van leven. Onderzoekers schrijven dat onder meer toe aan vulkanen. Zij vormen een belangrijke bron van CO2. Dus terwijl de gebergten CO2 opslokten, produceerden de vulkanen het. Maar: de gebergten slokten meer op dan de vulkanen produceerden konden. Dus die vulkanen alleen kunnen niet verklaren waarom het op aarde zo aangenaam is.

Gesteenten

Wie of wat draagt dan nog meer bij aan die precaire balans tussen CO2 opnemen en CO2 uitstoten waaraan wij onze leefbare planeet te danken hebben? Onderzoekers van de University of Southern California denken het te weten. Ze ontdekten dat de ‘nieuwe’ gesteenten die aan het oppervlak komen als gebergten ontstaan niet alleen CO2 opnemen. Ze stoten ook CO2 uit doordat ze verweren. En die uitstoot kan, samen met de vulkanen, verklaren waarom de aarde tijdens de totstandkoming van de gebergten niet zonder CO2 kwam te zitten.

“Onze aanwezigheid op aarde is afhankelijk van deze koolstofcyclus,” stelt onderzoeker Mark Torres. “De aarde lijkt een beetje op een grote, natuurlijke recycler,” voegt onderzoeker Joshua West toe.

20-3-2014 Dankzij nieuw systeem komt bliksem nooit meer als donderslag bij heldere hemel


De kans dat u door de bliksem geraakt wordt, is vrij klein. Maar als het aan onderzoekers ligt, wordt die nog kleiner. Ze werken aan een systeem dat kan voorspellen welke buien uitgroeien tot onweer en wanneer de bliksem precies toe gaat slaan.



Op dit moment is het al wel mogelijk om te voorspellen of de bliksem toe gaat slaan of niet. Maar die voorspelling kan vaak pas vijftien minuten voor het zover is, gedaan worden. Onderzoekers van de universiteit van Alabama willen daar iets aan veranderen. Ze willen mensen een half uur tot 45 minuten voordat de eerste bliksem toeslaat al kunnen waarschuwen en dan tevens kunnen voorspellen hoelang de bliksem aanhoudt.

Om dat te bewerkstelligen, willen de onderzoekers verschillende informatiebronnen aansnijden. “Als we de gegevens van satellieten, radars en modellen kunnen combineren in één model dat de bliksem voorspelt, kunnen we de National Weather Service en andere meteorologen een nieuw gereedschap geven om voorspellingen te doen.”

In eerste instantie ontwikkelen de meteorologen het systeem met het oog op de Verenigde Staten. Maar zodra het systeem zichzelf bewezen heeft, zijn de onderzoekers van plan om het ook voor buiten de VS te gaan ontwikkelen. Dat zullen stuk voor stuk systemen op maat worden: aangepast aan de unieke dynamiek die stormen in specifieke gebieden vertonen.

De voorspellingen moeten het aantal mensen dat door toedoen van bliksem gewond raken of sterven, terugdringen. Naar schatting komen er jaarlijks 24.000 mensen door de bliksem om. Het tienvoudige daarvan raakt door toedoen van onweer gewond.

7-3-2014 Meer extreme hittegolven door veranderingen klimaat

Het terugkerend klimaatfenomeen El Niño wordt de komende eeuw vaker extreem van aard.


                        
Foto:  ANP

Dat schrijven Amerikaanse onderzoekers van verschillende universiteiten en instituten deze week in Nature Climate Change.

El Niño is een onregelmatig klimaatfenomeen waarbij golfstromen in de stille oceaan van koers veranderen, veroorzaakt door een ongewone opwarming van het oceaanwater in het oostelijke deel van oceaan. De tijdelijk veranderende golfstromen zorgen voor ernstige verstoringen van het weer aan beide kanten van de oceaan. Het heeft vooral natter en warmer weer tot gevolg.

20-2-2014 Natuur loopt voor door warme winter

De natuur loopt ruim een maand voor op schema door de warme winter. Bloemen en planten komen al in bloei, omdat de gemiddelde temperatuur zo'n 2,5 graden hoger ligt dan normaal.

Volgens De Natuurkalender zijn er onder meer al maartse viooltjes, speenkruid en hondsdraf in bloei waargenomen, terwijl die normaal pas in maart beginnen te bloeien. Naricissen staan al in knop en ook magnolia's (beverbomen) lijken elk moment uit te kunnen lopen.

 
Temperatuur


Deze winter kan de op een na warmste winter ooit in Nederland worden, sinds de metingen begonnen 300 jaar geleden. Met een gemiddelde van 5,9 graden staat deze winter tot nu toe op de derde plaats.

De warmste winter werd gemeten in 2007, toen het gemiddeld 6,6 graden was. 1990 staat met 6 graden nu nog op de tweede plaats.

De meteorologische winter loopt van 1 december tot en met 28 februari.

05-02-2014 Onderweg naar één van de warmste winters ooit

Het is goed mogelijk dat deze winter de boeken in gaat als de winter die nooit kwam. Tot nu toe hebben we nog nauwelijks een speldenprik van Koning Winter gevoeld. Verloopt ook februari zacht dan maken we een van de warmste winters ooit mee.

Met een gemiddelde temperatuur van 5,9 graden op twee derde van de winter kunnen we stellen dat zowel december als januari veel te warm zijn verlopen. Normaal zou de gemiddelde temperatuur op 3,5 graden moeten liggen.

Met de verwachting in de hand lijken ook de eerste 10 dagen van februari ruim te warm te verlopen. In de loop van deze week is het zelfs mogelijk dat de middagtemperatuur uitkomt op 10 graden.

2007 was de warmste winter

Met het huidige gemiddelde staat deze winter op een derde plaats op de ranglijst voor warmste winters ooit, net achter 1990. 2007 was de warmste winter tot nog toe met 6,6 graden gemiddeld. Deze winter vinden we voorlopig terug op de derde plaats.

8 van de 10 warmste winters maakten we mee in de afgelopen 25 jaar.

Nul ijsdagen

In de nachten hebben we de laatste dagen af en toe nachtvorst gehad. Veel stelde het echter niet voor. Tot nu toe kunnen we spreken van een aantal lokale ijsdagen in Noordoost-Groningen. Het aantal landelijke ijsdagen staat nog op nul. Vorig jaar stond de teller nu al op 12 landelijke ijsdagen.

Tot nu toe hebben we slechts 7 dagen geteld met lichte vorst in De Bilt. Waar we normaal recht hebben op 24 vorstdagen, dulden we nu alleen 1975 voor ons als jaar met de minste vorstdagen tot de laatste dag van januari. 1975 staat niet in de top 3 van zachtste winters, omdat in dat jaar nog een koude periode volgde in februari.

Matige vorst (kouder dan -5 in De Bilt) hebben we nog helemaal niet meegemaakt. Alleen werd een paar keer matige vorst gemeten in het noorden van het land. Nieuw-Beerta maakte tot nu toe de koudste nacht mee met -7,2 op 26 januari. Vorig jaar werd het in Herwijnen nog -18,0.

De meteorologische winter loopt van 1 december tot 1 maart.

Koude lucht geblokkeerd

De ongunstige ligging van de verschillende drukgebieden zorgt ervoor dat de winter op afstand blijft. Veelal liggen er krachtige lagedrukgebieden ten westen van ons land, deze veroorzaken de laatste maanden een aanvoer van relatief zachte lucht uit het westen en zuiden. De hogedrukinvloed boven Noord-Europa krijgt hierdoor geen grip op Nederland en kan dus geen koude noordoostelijke stroming op gang brengen.

Is er dan echt geen kans meer op natuurijs en sneeuwpret?

Hoewel de verwachting voor de komende tijd weinig ruimte laat voor winterweer is het best mogelijk dat het nog gaat winteren in de loop van februari. Maar de tijd begint wel te dringen, in maart krijgt de zon alweer meer kracht en zijn de dagen te lang voor grote vorstkansen.



04-02-2014 IJsseizoen op Alaska bijna een maand korter dan 60 jaar geleden

Nieuw onderzoek toont aan dat klimaatverandering verstrekkende gevolgen heeft voor Alaska. Meren bevriezen er later en ontdooien eerder. Daardoor duurt het ijsseizoen er nu zo’n 24 dagen korter dan in 1950.

De onderzoekers bestudeerden 400 meren in de regio Alaska North Slope. Dit is het deel van Alaska dat op de noordelijke helling van het Brooksgebergte (zie de afbeelding hierboven) ligt. Ze gebruikten onder meer satellietbeelden. Voor de jaren waarin nog geen satellietgegevens beschikbaar waren (voor 1991) gebruikten de onderzoekers een model om toch een beeld te krijgen van de bevriezing van de meren.


Korter

Uit het onderzoek blijkt dat de meren tegenwoordig aanzienlijk later bevriezen dan halverwege de vorige eeuw het geval was. Tegelijkertijd gaat het ijs ook weer sneller ontdooien. Het ijsseizoen wordt zo maar liefst 24 dagen korter dan in 1950 het geval was.

Minder dik

Maar dat is niet het enige. Uit het onderzoek blijkt ook dat in 1992 62 procent van de meren in deze regio tot op de bodem bevroor. In 2011 overkwam dat nog maar 26 procent van de meren. “We hebben ontdekt dat de dikte van het ijs in reactie op de opwarming van dit gebied enorm is afgenomen,” stelt onderzoeker Cristina Surdu. “Toen we de cijfers zagen waren we geschokt over hoe dramatisch deze verandering was.”

Het kortere en magere ijsseizoen heeft verschillende gevolgen. Zo kan het de algenproductie in meren veranderen, maar er ook voor zorgen dat permafrost onder het meer ontdooit. Bovendien zou het een bijdrage kunnen leveren aan de opwarming van het gebied. IJs reflecteert meer zonlicht dan donker water, waardoor het relatief kouder is. Wanneer er gedurende een kortere periode ijs te vinden is, wordt er meer zonlicht geabsorbeerd en kan het gebied verder opwarmen.

30-01-2014 IJsplaten rond Antarctica smelten sneller door het verdwijnen van de sneeuwlaag

De kans dat ijsplaten rond Antarctica in stukken breken en verdwijnen wordt groter doordat de sneeuwlaag op de ijsplaten verdwijnt. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit Utrecht. Zoals het er nu voorstaat, dreigt een groot aantal van deze ijsplaten dan ook binnen 200 jaar te verdwijnen.



De laatste jaren horen we relatief vaak dat een ijsplaat die rondom Antarctica drijft in stukken breekt. Het gebeurde in 1995. En in 2002 opnieuw. Het zijn indrukwekkende gebeurtenissen. We hebben het hier immers over ijsplaten met oppervlaktes ter grootte van een provincie en een dikte van enkele honderden meters. Bovendien bestaan de ijsplaten vaak al tienduizenden jaren.

Berekeningen

Maar hoe komt het dat ijsplaten uiteenvallen? Onderzoekers van de Universiteit Utrecht vermoedden dat het alles te maken heeft met de laag sneeuw die de ijsplaten door de opwarming van de aarde kwijtraken. Om te achterhalen of dat werkelijk het geval was, knoopten ze twee verschillende modellen aan elkaar, zo vertelt onderzoeker Peter Kuipers Munneke aan Scientias.nl. “We gebruiken een klimaatmodel dat een beeld schetst van het toekomstige klimaat, gebaseerd op een bepaalde CO2-uitstoot en voerden de resultaten daarvan in in een model dat sneeuwlagen modelleert. Dit tweede model berekende vervolgens de ontwikkeling van deze sneeuwlagen voor de komende 200 jaar.”
“Door de opwarming van de aarde smelt er meer sneeuw, worden de sneeuwlagen dunner en is het lang niet meer zo vanzelfsprekend dat al het smeltwater herbevriest”

Smeltwater

Uit het onderzoek blijkt dat de dikte van de sneeuwlaag inderdaad van invloed is op de overlevingskansen van een ijsplaat. “In sneeuw zitten luchtbelletjes waarin het smeltwater kan herbevriezen. Zolang er sneeuw is, ontstaan er geen meren op de ijsplaten, maar bevriest het smeltwater in de sneeuw.” Door de opwarming van de aarde smelt er meer sneeuw, worden de sneeuwlagen dunner en is het lang niet meer zo vanzelfsprekend dat al het smeltwater herbevriest. Op de ijsplaten ontstaan dan ook meertjes (zie de afbeelding hieronder). Het smeltwater uit deze meren zakt via spleten in de ijsplaat en maken deze zo langzaam maar zeker kapot: de scheuren in de plaat worden groter en dieper en uiteindelijk valt de plaat uiteen.


Afbeelding: Universiteit Utrecht.

Opwarming in twee scenario’s

De onderzoekers gebruikten hun modellen om twee scenario’s na te lopen. Een scenario waarin we op de huidige voet doorgaan met het verbranden van fossiele brandstoffen. En een scenario waarin we erin slagen om de opwarming wereldwijd te beperken tot 2 graden Celsius. Het model suggereert dat we in het eerste geval in de komende tweehonderd jaar bijna alle ijsplaten in het Antarctisch Schiereiland dreigen kwijt te raken. “Alleen de twee grootste lijken veilig. Daarnaast loopt zelfs een aantal ijsplaten in het koudere Oost-Antarctica het risico uiteen te vallen.” Wanneer we er in slagen om de opwarming te beperken tot 2 graden Celsius zouden we de helft van de bedreigde ijsplaten kunnen redden.

Gletsjers

Het verdwijnen van ijsplaten voor de kust van Antarctica heeft overigens ook weer invloed op de ijskap. De gletsjers die eerder door de ijsplaten werden tegengehouden, kunnen nu sneller in zee stromen en leveren zo een grotere bijdrage aan de zeespiegelstijging.
“Het belangrijkste wat wij met deze studie laten zien, is dat de sneeuwlaag bepalend is wanneer we iets willen zeggen over de levensvatbaarheid van ijsplaten in de toekomst”

De betrouwbaarheid

De onderzoeksresultaten zijn zoals gezegd gebaseerd op modellen. Maar hoe betrouwbaar zijn die modellen en dus de uitkomsten? “De resultaten hangen af van hoe het klimaat zich in de toekomst gaat ontwikkelen, dat laten we in ons paper ook zien,” zo stelt Kuiper Munneke, verwijzend naar de twee scenario’s die de onderzoekers behandelden. Hij erkent dat beide modellen voor verbetering vatbaar zijn. “Het sneeuwmodel voeden we met een klimaatmodel. Dat klimaatmodel deelt Antarctica op in hokjes van 55 bij 55 kilometer. Dat is vrij grof. In de toekomst hopen we de berekeningen met kleinere hokjes uit te kunnen voeren. We verwachten de processen dan beter te kunnen beschrijven.” Maar ook het sneeuwmodel kan nog wel wat verfijnd worden. “In het sneeuwmodel worden verschillende aannames gedaan over het herbevriezen van smeltwater, omdat er maar weinig daadwerkelijke metingen zijn. In de toekomst willen we een model ontwikkelen dat dat proces nog realistischer kan beschrijven.”

Dat de modellen nog verder verfijnd moeten worden, doet volgens Kuipers Munneke geen afbraak aan de resultaten. “Wij leggen in ons paper niet de nadruk op individuele ijsplaten. We zeggen niet: tegen 2100 is die ijsplaat er niet meer en in 2150 verdwijnt die plaat. Het belangrijkste wat wij met deze studie laten zien, is dat de sneeuwlaag bepalend is wanneer we iets willen zeggen over de levensvatbaarheid van ijsplaten in de toekomst.” En vanuit dat uitgangspunt komt de nuance in de toekomst hopelijk vanzelf. “Er zijn al plannen om de modellen te gaan verbeteren. Zo gaan we volgend jaar daadwerkelijk naar Antarctica om het door de sneeuw sijpelende smeltwater te bestuderen.”

23-1-2014 Luchtvervuiling in Azië beïnvloedt wereldwijd het weer en klimaat


In de afgelopen dertig jaar heeft de bloeiende economie van China en andere Aziatische landen geleid tot de bouw van enorme fabrieken, industriële installaties, energiecentrales en andere voorzieningen die enorme hoeveelheden vervuilende deeltjes produceren. En dat heeft wereldwijd een grote impact op het weer en klimaat, zo blijkt uit een recent onderzoek.

Wetenschappers van de Texas A & M University en NASA’s Jet Propulsion Laboratory onderzochten klimaatmodellen en meteorologische data van de afgelopen 30 jaar. Aan de hand van meteorologische data konden wetenschappers de verspreiding van aerosolen (kleine stofdeeltjes en druppeltjes in de lucht) en de gevolgen voor onze planeet bestuderen.

Foto toont vervuilende wolken boven Azië.

De wetenschappers ontdekten dat de luchtvervuiling boven Azië, veelal afkomstig uit China, de luchtcirculatie wereldwijd beïnvloedt. De modellen laten duidelijk zien dat de vervuiling afkomstig uit Azië impact heeft op de bovenste atmosfeer en het lijkt erop dat hierdoor de intensiteit van stormen en cyclonen toeneemt. De enorme hoeveelheden aerosolen boven Azië blijken ook een onmiskenbare invloed te hebben op wolkenformaties, neerslag en uiteindelijk ook het klimaat. Hoe dat precies werkt, is voor wetenschappers nog niet helemaal duidelijk. Aan de hand van andere atmosferische waarnemingen en modellen hopen ze in de toekomst een duidelijk antwoord te krijgen op deze vraag.

Aerosolen komen veelal uit de natuur, maar de mens doet daar nog een schepje bovenop. De verbranding van steenkool en uitlaatgassen van auto’s zijn belangrijke bronnen van vervuiling in China en andere Aziatische landen. De luchtverontreiniging in Chinese steden is soms wel honderd keer hoger dan de norm die is vastgesteld door de World Health Organization. De leefomstandigheden in Aziatische steden verergeren tijdens de wintermaanden door een combinatie van stagnerende weerpatronen en een verhoogde verbranding van kolen. De Chinese regering heeft toegezegd financiële middelen in te zetten om de problemen een halt toe te roepen. Of dit ook daadwerkelijk zal gebeuren is de vraag.

Wist u dat …het klimaat mogelijk nog honderdduizenden jaren wordt beïnvloed door onze CO2-uitstoot?

 

15-1-2014 NASA laat zien hoe vreemd de winter van 2013/2014 werkelijk is

Het is een gekke winter. Terwijl in Nederland de mussen nog net niet van het dak vallen, is het in het oosten van de VS extreem koud. Twee mooie kaartjes, gemaakt door NASA, laten prachtig zien hoe gek deze winter,  in vergelijking met de tien winters hiervoor, werkelijk is.


Afbeelding: NASA Earth Observatory / Jesse Allen.


Het is ongebruikelijk warm in Europa. Zo warm dat sommige doemdenkers zelfs vermoeden dat er tegen de tijd dat de winterspelen aanbreken te weinig sneeuw in Sochi ligt. Ondertussen is het in Noord-Amerika (en dan met name de oostkust) ongebruikelijk koud.



Twee kaartjes, gemaakt met behulp van satellieten, laten duidelijk zien dat het een beetje een gekke winter is. Op de kaartjes ziet u in hoeverre de temperaturen dit jaar afwijken ten opzichte van de gemiddelde temperatuur in dezelfde tijd tussen 2001 en 2010. De rode temperaturen liggen hoger dan dat gemiddelde (hoe roder, hoe hoger) en de blauwe temperaturen liggen lager.

Het vreemde winterweer heeft met name in de Verenigde Staten het klimaatdebat opnieuw leven ingeblazen. Want bewijzen de extreem lage temperaturen niet dat klimaatverandering een mythe is? Of zijn de extremen juist het resultaat van onder meer klimaatverandering? Paul Newman, werkzaam aan NASA’s Goddard Space Flight Center, kan daar kort over zijn. “Het is verleidelijk om individuele weersituaties aan de brede discussie omtrent klimaatverandering te linken.” Maar: “Uitzonderlijke gebeurtenissen zoals deze zijn geen bewijs voor of tegen klimaatverandering.” Weer en klimaat zijn namelijk processen met een totaal verschillende tijdschaal en daardoor is het lastig om op vrij korte termijn verbanden tussen die twee te zien.

8-1-2014 Warmte record  begin januari

Het is deze dagen veel te warm voor de tijd van het jaar. Normaal halen we maximaal een graad of 5 begin januari. Het warme winterweer hebben we te danken aan een lagedrukgebied ten westen van de Britse eilanden. Dit zorgt ervoor dat er warme lucht uit Zuidwest-Europa in onze richting stroomt. Het regent dan ook weerrecords deze dagen. Op vrijdag 3 en maandag 6 janauri werden de warmte-dagrecords al verbroken. Vrijdag werd het 12, 2 graden in De Bilt. Met 14,5 graden was maandag zelfs de warmste dag ooit begin januari en tevens de op één na warmste januaridag ooit. Ook was het in de eerste 10 dagen van januari nog nooit zo warm als gisteren.

Bron: weeronline.nl

27-12-2013

Het is nu al stormachtig langs de kust. In het zuidwesten staat windkracht 8. Ook komen langs de kust al zware windstoten voor, in Zeeland 93 km/u en Zuid-Holland 86 km/u. Vanaf nu zal de wind aantrekken en in de kop van Noord-Holland en op de Wadden korte tijd kunnen zorgen voor zuiderstorm, windkracht 9. Het verkeer moet deze ochtend rekening houden met zware windstoten tussen 75 en 100 km/u.



Op dit moment is windkracht 8 gemeten in Vlissingen en Hoek van Holland. Bij de passage van een warmtefront vanochtend en een koufront vanmiddag kan er flink wat neerslag vallen.

De oorzaak van het onstuimige weer is een lagedrukgebied boven Schotland. Met een kerndruk van rond de 940 hectopascal veroorzaakt hij opnieuw noodweer in Ierland, Schotland en Engeland. Op dit moment staat op de Britse Eilanden windkracht 10 en komt mogelijk nog uit op orkaankracht 12. Er komen komen daar bovendien windstoten voor boven 130 km/u.
Niet meer zo vaak storm in 1 jaar sinds 2002

Mocht het vanmorgen komen tot storm dan kunnen we spreken van het jaar meest de meeste stormen sinds 2002. Sinds 28 oktober heeft het dan vier keer gestormd. Op 28 oktober beleefden we de zwaarste storm van het jaar met tijdelijk zelfs windkracht 12, orkaankracht. Verder stormde het op 5 december en op 23 december.

In 2002 kwam het alleen al in februari 6 keer tot storm. Op 21 dagen werden die maand zware windstoten gemeten.

5-12-2013 Zware windstoten mogelijk tot 140 km/uur

Nederland krijgt vandaag te maken met een flinke sinterklaasstorm. Aan de kust kan het komen tot een zware storm, windkracht 10. Vooral de windstoten kunnen zorgen voor flinke schade, ook automobilisten in het binnenland moeten rekenen op zeer zware windstoten.

De zware storm waar Nederland vandaag mee te maken krijgt kan tot ver in de avond duren. Op de Wadden en de kop van Noord-Holland staat eind van de ochtend al een windkracht 9. Begin van de middag trekt de wind verder aan tot windkracht 10. In de loop van pakjesavond zwakt de wind wat af tot windkracht 8.
De rest van de Noordzeekust moet rekenen op windkracht 9. Ook in het binnenland waait het flink met windkracht 7 en in de kustprovincies stormachtig, kracht 8.

Windstoten tot 140 km/u

In het noordelijk kustgebied kunnen windstoten voorkomen tot 140 kilometer per uur. Ook in het binnenland zijn zeer zware windstoten van boven de 100 km/u mogelijk. De verwachting is dat de windstoten voor minder schade door vallende bomen gaat zorgen dan op 28 oktober dit jaar. Toen zaten de meeste bomen nog volop in blad.

Flinke golven en hoogwater

De westerstorm veroorzaakt op de Noordzee flinke golven van 6-10 meter hoogte. Ook zal het zeewater in het noordwestelijk kustgebied flink opgestuwd worden. Er wordt in de avond een verhoging van 2 tot 4,5 meter verwacht ten opzichte van de normale waterstand.

De piek van deze wateropzet valt samen met het moment waarop het normaal gesproken laag water is. Hierdoor wordt geen alarmpeil verwacht. De tweede helft van de avond en begin van de nacht vraagt het waterpeil in de kustgebieden echter om waakzaamheid!


Voor het eerst sinds 2002 twee zware stormen in een jaar

Het is de eerste keer sinds 2002 dat Nederland twee keer te maken krijgt met een zware storm. Nederland beleefde dit jaar ook op 28 oktober een zware storm. Toen vielen vooral veel bomen doordat het merendeel nog volop in blad zat.

In 2002 beleefden we zelfs drie zware stormen. In 13 jaren vanaf 1901 beleefden we meerdere zware stormen. In totaal kwam het tot nu toe 59 keer eerder tot een zware storm in Nederland.

4-12-2013 Zware Sinterklaasstorm verwacht

Ten zuiden van IJsland ontwikkelt vandaag een krachtige stormdepressie. Op de feestdag van de goedheiligman doet de storm ons land aan. Het systeem is in de middag  op zijn hevigst met in het noordwestelijk kustgebied kans op een zware westerstorm. Daarnaast is kans op zeer zware windstoten tot 130 km/uur.


Hoe hard gaat het waaien?

Morgenochtend neemt de wind al snel toe in kracht.  In de tweede helft van de ochtend begint het in het Waddengebied te stormen, windkracht 9.  Begin van de middag wakkert de wind verder aan. Het hele noordwestelijk kustgebied heeft dan te maken met storm of zware storm, windkracht 9 of 10. Op de Waddeneilanden behoort een kortstondige windkracht 11, zeer zware storm, zelfs tot de mogelijkheden.

Ook in het binnenland waait het flink, windkracht 6 tot 7. Eind van de middag draait de wind naar het noordwesten en begint de storm te luwen. Het blijft echter nog lang onstuimig.

Pas op voor zeer zware windstoten!

Tijdens de storm zijn boven land zware windstoten van 75-100 km/uur mogelijk. In de kustprovincies worden zeer zware windstoten verwacht van 100 tot 120 km/uur en in het noordwestelijk kustgebied kunnen de zeer zware windstoten uitkomen rond 130 km/uur. Daarnaast kunnen deze windstoten ook optreden  tijdens de passage van een actief neerslaggebied in de middag en begin van de avond.

Flinke golven en hoogwater

De westerstorm veroorzaakt op de Noordzee flinke golven van 6-10 meter hoogte. Ook zal het zeewater in het noordwestelijk kustgebied flink opgestuwd worden. Er wordt in de avond een verhoging van 2 tot 4,5 meter verwacht ten opzichte van de normale waterstand.

De piek van deze wateropzet valt samen met het moment waarop het normaal gesproken laag water is. Hierdoor wordt geen alarmpeil verwacht. De tweede helft van de avond en begin van de nacht vraagt het waterpeil in de kustgebieden echter om waakzaamheid!

28-11-2013 Herfst 2013 in top 3 natste ooit

September en oktober verliepen zacht en zeer nat. Ook de eerste helft van november werd gekenmerkt door zeer nat en onstuimig weer. De temperatuur keerde daarbij terug naar normale waarden. De drie natte herfstmaanden samen zorgen ervoor dat herfst 2013 de boeken in gaat als een van de natste herfstseizoenen ooit. In De Bilt is de herfst goed voor een derde plaats.

Overvloedige regenval

Voor het eerst sinds 2000 verliepen alle drie de herfstmaanden te nat. Gemiddeld over het land komt de neerslag voor deze herfst uit op circa 345 mm tegen 243 normaal. In De Bilt viel ongeveer 390 mm – goed voor een derde plaats in de lijst met natte herfsten. De natste herfst was die van 1998 met in De Bilt 468,2 mm. Op de tweede plaats staat de herfst van 1974 met 402,7 mm. Gemiddeld over het land zal de herfst eindigen in de top-5. De enorme hoeveelheden regen kwamen tot stand doordat lagedrukgebieden zich goed thuis voelden in onze omgeving. Deze depressies bezorgden ons naast regen ook veel wind. Het windhoogtepunt was de zeer zware storm van maandag 28 oktober. De zwaarste storm sinds 1990! Halverwege november drongen hogedrukgebieden vanuit het zuiden steeds vaker op tot boven onze omgeving. De neerslagkansen- en hoeveelheden namen sterk af, wel bleef het vaak grijs.

Warme herfst

De gemiddelde herfsttemperatuur komt uit op 11,1 graden tegen 10,6 normaal. Daarmee was het een warme herfst, maar niets uitzonderlijks. Wel werden in september en oktober een aantal bijzonder warme dagen en periodes genoteerd. De warmste herfst sinds de start van de metingen was die van 2006 met 13,6 graden. Qua zonuren verliep de herfst volstrekt normaal. We komen uit op 319 zonuren tegen 320 normaal.


Extremen op een rij

Het zachte, natte en onstuimige herfstweer resulteerde tijdens de herfst in de volgende extremen en feitjes.


September
5 september werd de warmste septemberdag sinds 1991 in de Bilt met 30,3 graden en de warmste landelijke septemberdag sinds 1949 met 32,7 graden in het Limburgse Ell.
9 en 10 september  viel in het oosten meer dan 1,5 keer de maandhoeveelheid regen, totaal circa 100 mm regen. Daarbij kwam het in IJmuiden voor het eerst dit seizoen tot storm
27 september eerste vorst aan de grond van het seizoenSeptember 2013 natste sinds 2001 met gemiddeld over het land 120 mm regen tegen 78 normaal.

Oktober
11 oktober werd de koudste 11 oktober sinds de start van de metingen met een maximumtemperatuur van 8,6 graden in De Bilt
13 oktober, code oranje voor extreem weer in Utrecht, Zuid-Holland en Zeeland in verband met hevige regenval. Dit leidde op verschillende plaatsen tot wateroverlast. De meeste regen viel op het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee met in het westen en centrum in 24 uur tijd ruim 120 mm. In Dirksland (Goeree-Overflakkee, Zuid-Holland) viel in oktober in totaal 217,8 mm.
22 oktober niet eerder ergens in Nederland zo warm als dit jaar. In het Limburgse Ell werd het 23,1 graden. Het oude record van 22,9 graden stamde uit 1989 en werd gemeten in Volkel.
26 oktober hoogste minimumtemperatuur met 14,4 graden.
28 oktober weeralarm (code rood). Er trok een zeer zware storm over Nederland. Voor het laatst gebeurde dit op 25 januari 1990. Tijdelijk stond er windkracht 12 (voor het eerst sinds 1979) en er werden windstoten gemeten tot 151 km/uur (in Lauwersoog). Oktober 2013 eindigt op 8e plaats in lijst warmste oktobermaanden; met 12,2 graden tegen 10,7 normaal.

November
3 november F1 tornado treft Wijk bij Duurstede met vermoedelijke windsnelheden van circa 150 km/uur
11 november eerste vorst deze herfst een feit
14 november grijze en droge Sinterklaasintocht
20 november eerste grootschalige strooiacties
25 november eerste matige vorst van de herfst, met minima beneden -5 graden

20-11-2013 Nachtvorst

Afgelopen nacht is in grote delen van het land gestrooid. Onder een heldere hemel koelde het flink af en dook de wegdektemperatuur op diverse plaatsen onder nul. Doordat er veel vocht aanwezig was als gevolg van de regen van gisteren en hier en daar condensatie optrad, was strooien op veel plaatsen noodzakelijk.

Op de meeste plaatsen in het binnenland was het krabben geblazen. Plaatselijk was er een flinke laag ijs op de voorruiten aangevroren.

Koude nacht
De eerste grootschalige strooinacht kondigt de overgang naar een licht winters weertype aan. Vannacht koelde het flink af. In Herwijnen en op de Veluwe vroor het voor het eerst flink met -2,8 graden. Aan de grond werd het in Twente zelfs -5,5.


Tijdelijke witte wereld
Na een droge ochtend gaat het van het westen uit regenen. Tegen de avond kan de regen plaatselijk overgaan in natte sneeuw. Of de natte sneeuw even blijft liggen is afhankelijk van de hoeveelheid die er valt. Vooral de Limburgse heuvels en de Veluwe maken kans op een tijdelijke witte wereld.


Eerste vorst op 11 november
In de nacht naar 11 november vroor het voor het eerst dit herfstseizoen. In deze nacht gingen slechts enkele strooiwagens de weg op. Het werd toen in het Gelderse Deelen -1,4 graden. Dat was zo’n twee weken later dan vorig jaar toen het al op 26 oktober tot een vriesnacht kwam.

11-11-2013 Haiyan was sterkste orkaan die ooit aan land kwam

Nooit eerder bereikte een orkaan land met zo’n hoge kracht als Haiyan. Uit metingen blijkt dat Tyfoon Haiyan een kracht had van zo’n 310 km/h toen hij de Filipijnse kust bereikte.

In de tropische cycloon kwamen windstoten voor van bijna 380 kilometer per uur. Drie uur nadat land werd bereikt had Haiyan nog altijd een kracht van 290 kilometer per uur.

Haiyan zorgde voor stuwing van het zeewater en vloedgolven tot 17 meter hoogte.
Haiyan vergeleken met windkracht 12 in Nederland.

Vergeleken met onze Nederlandse ervaring zijn deze windsnelheden ongekend. Tijdens de storm van vorige week in Nederland werd windkracht 12 gemeten. Omgerekend gaat dat om een windsnelheid van 120 kilometer per uur (of hoger). Tijdens de storm kwamen windstoten voor van 152 kilometer per uur.

Met deze kracht is Haiyan de op drie na sterkste tropische cycloon ooit. Maar de kracht waarmee land bereikt werd is een record. Het vorige record stond op naam van Atlantische Orkaan Camille. In 1969 werden in Mississippi windsnelheden gemeten van 305 kilometer per uur.
Orkanen vs Tyfoons

Orkanen en Tyfoons zijn twee verschillende benamingen voor het zelfde fenomeen. Tyfoon wordt gebruikt als Aziatische benaming, in het Caribisch gebied en Noord-Amerika wordt gesproken over Orkanen.

Met de stijging van de temperatuur op aarde warmt ook het zeewater op. Orkanen ontstaan doorgaans boven warm zeewater van tenminste 27 graden Celsius. Het ligt dus voor de hand dat orkanen sterker worden naarmate de temperatuur op aarde toeneemt.

08-11-2013 Superstorm aan land bij Filipijnen

De zwaarste storm van de afgelopen jaren is aan land gegaan bij de Filipijnen. Orkaan Haiyan is ingedeeld in de hoogste categorie voor orkanen (categorie 5) en wordt door sommige weerkundigen zelfs de zwaarste storm ooit genoemd.

De orkaan gaat gepaard met windstoten van 300 kilometer per uur. De harde wind veroorzaakt metershoge golven. Vele honderdduizenden bewoners zoeken veilige schuilplaatsen vanwege het noodweer. Er zijn nog geen berichten over slachtoffers. De orkaan is bij de eilanden Leyte en Samar aan land gegaan.

Met diverse steden is inmiddels geen communicatie meer mogelijk. Telefoon- en elektriciteitsmasten zijn omgewaaid. Onder anderen met inwoners van Guiuan is geen contact meer. In de stad wonen zo'n 47.000 mensen.

Aardbeving

Weerkundigen verwachten dat de Filipijnse hoofdstad Manilla niet direct wordt getroffen. Wel trekt Haiyan waarschijnlijk over het eiland Bohol, in het midden van de eilandenarchipel. Bohol werd vorige maand al getroffen door een aardbeving van 7,3 op de schaal van Richter. Zo'n 5000 mensen leven er nog in tenten, omdat hun huis door de beving werd verwoest.

Waarschijnlijk krijgt ook de miljoenenstad Cebu, de tweede stad van het land, met de storm te maken.

President Aquino zei in een tv-toespraak gisteren dat de vliegtuigen en helikopters van het leger paraat staan om direct hulp te verlenen aan zwaar getroffen gebieden. "Geen enkele orkaan kan ons land op zijn knieën krijgen zolang wij verenigd blijven", zei Aquino.