Sterrenwacht-Lente Sterrenwacht-Winter Sterrenwacht-Herfst Sterrenwacht-Lucht
apr 6, 2018

Thema avond april

Categorie: Sterrenwacht

Waarom zijn ze niet allemaal even helder? Waarom is de een rood en de ander blauw of geel? Hoever staan ze van ons vandaan? Waarom ‘branden’ ze? Hoe worden ze ‘geboren’ en ‘sterven’ ze? Al deze vragen komen in deze lezing aan de orde. Evenals spectraalklassen, het HerzSprung-Russell diagram, de massa van sterren en meer. Er wordt ook aandacht besteed aan de grote verschillen in diameter. Van rode dwergen die slechts iets groter zijn dan Jupiter, tot sterren 1500 maal zo groot als de zon! Een uniek schaalmodel, van bijna tachtig bekende en minder bekende sterren, maakt duidelijk wat met woorden nauwelijks uit te leggen is!

Deze avond vertelt gastspreker Rob Walrecht er alles over.

Meer weten? Reserveer hier voor deze thema avond. De Thema avond is geschikt vanaf 12 jaar. De toegangsprijs bedraagt € 5,00 p.p. De aanvang van de presentatie is om 20:15 uur. De sterrenwacht is geopend vanaf 20:00 uur.

Na de presentatie is er gelegenheid om bij helder weer door de telescoop te kijken.

Meer over Rob Walrecht

Rob Walrecht (1959) is sinds 1978 actief, eerst als amateur- sterrenkundige en lid van de actieve vereniging Zenit in Den Helder, vanaf 1982 als professional. In februari van dat jaar werd  hij  namelijk  lid  van  de  staf  van  het  toenmalige  Zeiss Planetarium  Amsterdam,  met  collega’s  als  bijvoorbeeld Govert Schilling. Dat planetarium verhuisde later naar Artis.


De planisfeer

In  1985  begon  Rob  twee  bedrijfjes:  het  Apollo  Reizend Planetarium  (om  op  scholen  in  heel  Nederland  sterrenkunde les  te  geven) en Rob Walrecht  Productions  (om  zijn nieuwe  planisfeer  uit  te  geven).  Het  mobiele  planetarium bestaat helaas al lang niet meer, maar Rob Walrecht is nu uitgever  van  het  meest  uitgebreide  planisferenprogramma ter wereld, met  versies  in  veertien  talen  en  Engelse  plani- sferen voor de gehele bewoonde wereld!

Bijzondere producten

Daarnaast  heeft  hij  in  de  loop  der  jaren  diverse bijzondere producten  ontwikkeld  en  uitgegeven  voor  jongeren (bouw- platen en het Zonnestelselmodel: een eigen Planetenpad).
In  de  jaren  2006-2009  schreef  en  illustreerde  hij  zijn  drie boeken van de serie Genieten van de sterrenkunde, waarna uit  een  deel  van  de  honderden  illustraties voor  die  boeken ook acht posters werden samengesteld. Verder  vormen  die illustraties,  aangevuld  met  inmiddels honderden  andere,  de  basis  voor  zijn cursus,  lezingen  en lessen.

Schaalmodellen

Eén van de meest in het oog springende aspecten van zijn presentaties wordt gevormd door schaalmodellen. Hij kreeg zelfs nu en dan de bijnaam ‘planetenman’. Zijn  eerste  schaalmodel  van  het  zonnestelsel  maakte  hij  in 1978,  samen  met zijn  broer  Aad.  Dat  schaalmodel,  op schaal 1:10 miljard, was 590 m lang (tot en met Pluto, want verdere objecten kenden we nog niet). In 1980, toen Rob begon met het geven van gastlessen op scholen, maakte hij een kleinere versie (schaal 1:100 miljard) van dit schaalmodel. De gemiddelde afstand tot en met Plutowas hierin 59 m. Daar was beter mee te werken want er was nu  slechts  een  grasveld  of  groot  schoolplein  nodig  om  het, samen met de kinderen, op te stellen.
In  1990  zag  het  derde  schaalmodel  van  het  zonnestelsel het licht, een op schaal 1:475 miljoen. De afstand Zon-Pluto is daarin ongeveer 12 km... Het was dan ook niet bedoeld om  de  afstanden  te  illustreren,  maar  de  verschillen  in grootte. Jupiter is hierin 30 cm, de aarde ca. 3 cm, de zon 3 m!

Groot en klein

In 2003 kwam (op die schaal van 1:100 miljard) het Zonnestelselmodel uit, een  schaalmodel  in  kaartjes. Op  deze manier kon iedereen een eigen Planetenpad maken. Dat  Planetenpad  in  kaartjes  leidde  weer  tot  een  groot schaalmodel bestaande  uit  geplastificeerde  kleurenplaten. Deze  hingen  in  2005  en  2009  in tientallen  winkels  in  het centrum van Amersfoort, over een lengte van 1,5 km!


Andere modellen

In de loop der jaren heeft Rob meer schaalmodellen gemaakt: van sterren in de buurt, het Melkwegstelsel, de Lokale Groepvan  sterrenstelsels.  En  bijvoorbeeld  zijn eigen  favoriet:  een schaalmodel  van  vijftig  (vooral  bekende)  sterren.  Daarmee kun  je  zien  welke  enorme  verschillen  in  diameter  er  zijn tussen  al  die  sterren. En  dat  in  combinatie  met  hun  spectraalklasse  (hun  kleur,  en  dus  hun temperatuur).  Ook  zijn boeken staan vol met illustraties op schaal.
Waarom  zoveel  schaalmodellen?  Dat  heeft  alles  te  maken met  Robs  eigen behoefte  om  zaken  als  afstanden  en  ver- schillen  in  grootte  te  kunnen visualiseren.  Groot  voordeel: iedereen die naar zijn presentaties komt profiteert mee van die ‘schaalmodellen-obsessie’...

Presentaties

Rob heeft lange en uitgebreide ervaring als spreker. In totaalgaf hij ca. 3000 planetariumvoorstellingen en 1000 tot 2000 andere  presentaties,  zoals  lezingen  en  ‘reisjes  door  het zonnestelsel’ (presentaties met de Planetenpaden).