Jupiter

Afstand tot de zon: 778.330.000 km

Diameter: 142.984 km (aan de equator)

Massa: 1,900 * 10^27 kg

Bij de Romeinen stond Jupiter bekend als de oppergod. Onder de planeten is dit niet anders; Jupiter is de absolute koning der planeten. Niet alleen qua grootte, maar ook in vele andere opzichten. Hier volgen een paar voorbeelden:

Jupiter is twee keer zo zwaar als alle andere planeten bij elkaar.

Jupiter draait het snelst om zijn as, een dag duurt slechts 10 uur.

Jupiter heeft, zover men weet, het grootste aantal manen. Het totaal staat nu op 64, maar er worden er continu meer ontdekt.

Vanaf de Zon gerekend, is Jupiter de vijfde planeet in ons zonnestelsel en heeft een afstand van 5,2 AE  tot de Zon. Een AE is een Astronomische Eenheid, dat is de afstand Aarde-Zon, een slordige 149,6 miljoen kilometer. Jupiter is de grootste planeet in ons zonnestelsel, op zijn diameter past de Aarde  11 keer naast elkaar en er zouden 1321 aardbollen in passen wanneer deze planeet hol zou zijn.

Wat het eerst opvalt aan Jupiter zijn de gekleurde wolkbanden en het ontbreken van een vast oppervlak; Jupiter is een gasplaneet. Dit houdt in dat de planeet, op de rotsachtige kern na, bijna alleen maar uit gas bestaat. De grote draaikolken die het wolkenpatroon continu veranderen zijn enorme stormen die soms wel drie keer zo groot als de Aarde kunnen zijn! De grootste en meest opvallende storm wordt ook wel de Grote Rode Vlek (GRV) genoemd.

Toen Gallileo Gallilei in 1610 zijn telescoop op Jupiter richtte, zag hij vier kleine stipjes die dagelijks van positie veranderden. Gallilei had de vier grootste Joviaanse manen ontdekt. Io, Europa, Ganymedes en Callisto zijn vier compleet verschillende werelden waar nog veel over te ontdekken valt. Leuk weetje: Io is het meest seismisch actieve object in het zonnestelsel. Dit heeft de maan te danken aan de enorme zwaartekracht van Jupiter, die de planeet continu uitrekt en kneedt.

Jupiter is, ondanks het feit dat hij uit gas bestaat, ook de zwaarste planeet van ons zonnestelsel. Hij is maar liefst 318 zwaarder dan de Aarde. Een omwenteling rond zijn eigen as, ofwel een etmaal, duurt slechts 10 uur. Hij draait dus 2,5 keer sneller om zijn as dan de Aarde. De grote rode vlek, een storm die al meer dan 300 jaar wordt waargenomen, heeft een diameter van 3 maal de Aarde naast elkaar. Door zijn enorme massa heeft Jupiter ook veel aantrekkingskracht, ook wel zwaartekracht genoemd. Deze aantrekkingskracht zorgt ervoor, dat de Aarde minder meteoriet inslagen te verduren heeft. Doordat Jupiter veel overblijfselen van het ontstaan van ons zonnestelsel naar zich toe trekt, houdt hij het binnenste gedeelte van het zonnestelsel redelijk veilig. Jupiter heeft daarmee een soort “stofzuiger werking” die ons plekje, de Aarde, tot een relatief veilig oord maakt.

Op 15 februari  2013 ontplofte een meteoroïde nabij Tsjeljabinsk in de Russische Oeral. Rond 9.15 uur plaatselijke tijd werden er verschillende explosies gehoord en werd er een vuurbal aan de hemel waargenomen. De restanten hiervan kwamen uiteindelijk als meteoriet op Aarde terecht. Deze was dus klaarblijkelijk aan de ‘aandacht’ van Jupiter ontsnapt.

In 1994 was Jupiter een heuse attractie voor duizenden astronomen over de gehele wereld. De komeet Schoemaker Levy 9 brak, zoals verwacht, in stukken uiteen en ramde zichzelf in Jupiter. Het resultaat waren enorme zwarte vlekken die tijdelijk zichtbaar bleven. Voor de duidelijkheid: Een aantal van deze vlekken was groter dan de Aarde!