Satelliet

Een satelliet is een object in een baan om een hemellichaam en wordt ook wel maan genoemd. Kunstmanen zijn onbemande toestellen die door de mens in een baan zijn gebracht. Natuurlijke manen zijn meestal objecten met de structuur van een kleine planeet of asteroïden die zijn ingevangen door de zwaartekracht van de planeet.

Historie

De eerste succesvol in een baan om de aarde gebrachte satelliet is de Russische Spoetnik 1 op 4 oktober 1957. Vaak wordt deze datum gezien als het begin van het moderne ruimtevaarttijdperk. De eerste Amerikaanse satelliet die in een baan om te aarde gebracht werd was de Explorer 1.

Klassificatie van satellieten

Afhankelijk van de toepassing kunnen satellieten als volgt worden geklassificeerd:

Communicatiesatelliet: verzorging van telefoon, radio, TV, internet over lange afstanden

Navigatiesatelliet: voor plaatsbepaling op aarde met bijvoorbeeld Global Positioning System (GPS)

Observatiesatelliet: observatie van bijvoorbeeld milieuverontreiniging, maken van landkaarten en observeren van het helaal

Spionagesatelliet: veelal militaire toepassingen

Weersatelliet: toegepast bij het doen van weersvoorspellingen

Een aparte categorie vormen de ruimtestations die in zekere zin ook satellieten zijn.

Plaatsing van satellieten

Een satelliet kan in een geostationaire of niet geostationaire baan om de aarde worden gebracht. Een geostationair geplaatste satelliet hangt op een hoogte van ongeveer 34.000 km op een vast punt boven het aardoppervlak. Door de grote afstand wordt de zwaartekracht die op de kunstmaan werkt exact gecompenseerd door de middelpuntvliedende kracht die hij ondervindt doordat hij samen met de aarde roteert. Het idee van geostationaire kunstmanen werd oorspronkelijk door de sciencefictionschrijver Arthur C. Clarke geopperd. Geostationaire satellieten zijn bij uitstek geschikt voor observatie en telefoon- en andere communicatieverbindingen. Nadeel is dat door de grote afstand die de radiosignalen moeten afleggen (twee maal 34.000 km) een grote vertraging (1 tot 2 seconden) interactieve gegevensuitwisseling of gesprekken moeizaam verlopen. Voordeel is dat antennes op aarde naar een vast punt gericht kunnen blijven.

Een niet-geostationair geplaatste satelliet beweegt met een bepaalde snelheid over het aardoppervlak. Deze extra snelheid geeft hem een grotere middelpuntvliedende kracht, waardoor hij op lagere hoogtes (enkele honderden kilometers) boven het aardoppervlak de zwaartekracht kan compenseren.