Ockels, Wubbo

Wubbo Ockels (Almelo, 28 maart 1946 – Amsterdam, 18 mei 2014) was een Nederlands ruimtevaarder. In 1985 maakte hij als eerste persoon met de Nederlandse nationaliteit een vlucht door de ruimte.

In 1978 werd de als buitengewoon hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen verbonden wetenschapper door de ESA (European Space Agency, de Europese organisatie voor ruimteonderzoek) geselecteerd om mee te werken aan het Spacelab-programma, een samenwerkingsproject van de ESA en de NASA.

In 1980 en 1981 volgde hij een astronautenopleiding in het Johnson Space Center in Texas in de VS. Tijdens de eerste Spacelabvlucht in 1983 onderhield hij vanuit het vluchtleidingscentrum contact met de wetenschappers onder de bemanning.

In 1985, van 31 oktober tot en met 6 november, mocht hij dan zijn eerste (en tot nu toe enige) ruimtevlucht maken met de Space Shuttle Challenger. Hij was tijdens die vlucht en het verblijf in het Spacelab D-1 verantwoordelijk voor de vele meetapparatuur, waarmee allerlei proeven moesten worden uitgevoerd.

Vanaf 1986 is Wubbo Ockels werkzaam bij ESTEC in Noordwijk. Tevens werd hij in 1992 als deeltijd hoogleraar aangesteld aan de faculteit Luchtvaart- & Ruimtevaarttechniek van de Technische Universiteit Delft. Met ingang van 1 september 2003 is zijn aanstelling gewijzigd tot voltijd hoogleraar Aerospace Sustainable Engineering and Technology (ASSET). Deze aanstelling vindt plaats in nauwe samenwerking met ESA.

Wubbo Ockels is lid van de Amerikaanse Vereniging voor Natuurkunde, de Nederlandse Natuurkundige Vereniging, Mensa, de Associatie voor Ruimteverkenners en de Associatie voor Europese Astronauten.

De Internationale Astronomische Unie heeft een planetoïde naar Wubbo Ockels vernoemd. Het kleine planeetje, dat voluit 9496 Ockels heet, draait tussen de planeten Mars en Jupiter om de zon en heeft een doorsnede van tussen de 4,8 en 11,4 kilometer. 9496 Ockels werd op 26 maart 1971 ontdekt door het Leidse astronomenechtpaar C.J. van Houten en I. van Houten-Groeneveld.

Overigens is Lodewijk van den Berg de eerste in Nederland geboren ruimtevaarder. In 1961 verhuisde hij naar de VS, in 1975 werd hij Amerikaans staatsburger. Tussen 29 april en 6 mei 1985 vloog Van den Berg mee aan boord van de Challenger, een half jaar voor Ockels.

Per maart 2004 is Ockels aan de RuG begonnen aan onderzoek naar de laddermolen. 

In augustus 2005 kreeg hij een zware hartaanval en in 2008 werd er bij toeval een vergevorderde niertumor bij hem geconstateerd. De tumor werd succesvol verwijderd, maar op 29 mei 2013 maakte Ockels bekend dat er een maand eerder opnieuw niercelkanker bij hem is ontdekt. De kanker blijkt een agressieve vorm te hebben en is uitgezaaid naar zijn longvlies. Ockels laat zich behandelen in het MD Anderson Cancer Center in Houston. Ockels overleed op 68-jarige leeftijd in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis in Amsterdam aan de gevolgen van de niercelkanker.