Vorst
Vorst treedt volgens de definitie uit de meteorologie op als de temperatuur op een hoogte van anderhalve meter boven de grond onder het vriespunt komt.
Daalt de temperatuur op 10 centimeter hoogte onder het vriespunt dan noemen de weerkundigen dat vorst aan de grond of nachtvorst. Om de mate van de vorst aan te geven worden voor vorst op de waarnemingshoogte van anderhalve meter bovendien aanduidingen gegeven als lichte, matige of strenge vorst.
Hoe hard het in Nederland gaat vriezen is tevoren soms moeilijk precies aan te geven. Onder een heldere hemel kan de temperatuur heel snel dalen en kunnen verspreid over het land grote verschillen optreden. Als er bovendien sneeuw ligt zal het onder een onbewolkte hemel door afkoeling in het algemeen nog sterker afkoelen. Wanneer blijkt dat het meer afkoelt dan zich tevoren liet aanzien dan worden de verwachtingen voor de minimumtemperatuur op het laatste moment aangepast.
Vorsttermen in het weerbericht op anderhalve meter hoogte:
temperatuur rond het vriespunt -2 tot +2 graden
lichte vorst -1 tot -5 graden
matige vorst -5 tot -10 graden
strenge vorst -10 tot -15 graden
zeer strenge vorst -15 graden en lager
Een dag waarop het vriest (minimumtemperatuur onder nul) wordt een vorstdag genoemd. Blijft de temperatuur het hele etmaal onder nul (ook maximumtemperatuur onder het vriespunt) dan is dat een ijsdag. In een normale winter loopt het aantal vorstdagen uiteen van 23 in Vlissingen tot 46 in Eelde.
In de winter van 1995/1996 vroor het vooral in de noordelijke helft van het land op bijzonder veel dagen: de aantallen liepen uiteen van 55 in Vlissingen tot 77 vorstdagen op diverse plaatsen in het oosten en noordoosten. Opmerkelijk aan de winter van 1995/1996 was vooral de langdurige kou, waardoor het aantal vorstdagen tussen november 1995 en april 1996 in Twente opliep tot 121 en in Eelde tot 119, een nieuw record. In de barre winter van 1963 leverde dezelfde periode in Eelde 108 vorstdagen op. De winter van 2000/2001 telde in De Bilt 40 vorstdagen, wat vrijwel normaal is. Het voor- en naseizoen met de maanden november, maart en april meegerekend kwam het aantal uit op 53 vorstdagen.
Bron: De tekst op deze pagina of een eerdere versie daarvan is afkomstig van de website van het KNMI.
- Aardbeving
- Aarde
- Adastea (Jupitermaan)
- Altocumulus
- Altostratus
- Amalthea (Jupitermaan)
- Ananke (Jupitermaan)
- Andromedastelsel
- Andromedastelsel
- Apollo-programma
- Ariel (Uranusmaan)
- Asteroïden
- Astrologie
- Astronaut
- Astronomie
- Astronomische eenheid
- Atlas (Saturnusmaan)
- Atmosfeer
- Barometer
- Beaufort, de schaal van
- Belinda (Uranusmaan)
- Betelgeuze
- Bianca (Uranusmaan)
- Blauwe lucht
- Bliksem
- Bolvormige sterrenhoop
- Brahe, Tycho
- Braun, Werner von
- Broeikaseffect
- Caliban (Uranusmaan)
- Callisto (Jupitermaan)
- Calypso (Saturnusmaan)
- Cape Canaveral
- Carme (Jupitermaan)
- Celsius, Anders
- Charon (Plutomaan)
- Cirrocumulus
- Cirrus
- Copernicus, Nicolaus
- Cordelis (Uranusmaan)
- Cressida (Uranusmaan)
- Cumulonimbus Incus
- Dauw
- Deimos (Marsmaan)
- Despina (Neptunusmaan)
- Dione (Saturnusmaan)
- Dooi
- Dubbele sterrenhoop in Perseus
- Einstein, Albert
- Elara (Jupitermaan)
- El Niño
- Enceladus (Saturnusmaan)
- Epimetheus (Saturnusmaan)
- Eris
- ESA
- Europa (Jupitermaan)
- Fahrenheit, Gabriel
- Gagarin, Joeri Aleksejevitsj
- Galatea (Neptunusmaan)
- Galilei, Galileo
- Ganymedes (Jupitermaan)
- Gemini
- Geminiden
- Gevoelstemperatuur
- Glenn, John
- Gyroscoop
- Hagel
- Halo
- Hawking, Stephen (8 januari 1942 – 14 maart 2018)
- Helene (Saturnusmaan)
- Hertzsprung Russeldiagram
- Himalia (Jupitermaan)
- Hogedruk gebied
- Hoogste luchtdruk ooit
- Hubble, Edwin Powell
- Hubble Space Telescope
- Huygens, Christiaan
- Hygrometer
- Hyperion (Saturnusmaan)
- Iapetus (Saturnusmaan)
- IJzel
- International Space Station
- Io (Jupitermaan)
- James Webb Space Telescope
- Janus (Saturnusmaan)
- Juliet (Uranusmaan)
- Jupiter
- Kelvin
- Kepler, Johannes
- Kometen
- Kosmonaut
- Kruiend IJs
- Kuiper Belt
- Kuipers, André
- Lagedruk gebied
- Larissa (Neptunusmaan)
- Lawine
- Leda (Jupitermaan)
- Lenticularis
- Lichtende Nachtwolken
- Lichtjaar
- Lichtsnelheid
- Maan
- Maanauto
- Maansverduistering
- Maartse buien
- Maksutov-Cassegrain
- Mars
- Melkwegstelsel
- Mercurius
- Mercury
- Messier catalogus
- Meteoren
- Meteorenregen
- Metis (Jupitermaan)
- Michael Collins
- Mimas (Saturnusmaan)
- MIR
- Miranda (Uranusmaan)
- Mist
- Motregen
- Naiad (Neptunusmaan)
- NASA
- Natuurijs
- Neptunus
- Nereïde (Neptunusmaan)
- Neutronenster
- Nevels
- Newton, Isaac
- Nimbostratus
- Oberon (Uranusmaan)
- Ockels, Wubbo
- Oerknal of Big Bang
- Onweer
- Oort, Jan Hendrik
- Ophelia (Uranusmaan)
- Orionnevel
- Orkaan
- Ozongat
- Pandora (Saturnusmaan)
- Pan (Saturnusmaan)
- Parelmoerwolken
- Parhelion
- Parsec
- Pasiphae (Jupitermaan)
- Perseïden
- Phobos (Marsmaan)
- Phoebe (Saturnusmaan)
- Phoenix
- Planetaire nevel
- Planetoïde
- Pluto
- Poollicht
- Portia (Uranusmaan)
- Precessie
- Prometheus (Saturnusmaan)
- Prospero (Uranusmaan)
- Proteus (Neptunusmaan)
- Proton raket
- Protuberans (Zonnevlam)
- Puck (Uranusmaan)
- Pulsar
- Quasar
- Reflector
- Refractor
- Regen
- Regenboog
- Regencyclus
- Regenmeter
- Rhea (Saturnusmaan)
- Rosalind (Uranusmaan)
- Ruimtevaarder
- Saljoet
- Satelliet
- Saturnus
- Schijngestalten
- Schmidt-Cassegrain
- Schrikkeldag
- Setebos (Uranusmaan)
- Sinope (Jupitermaan)
- Sirius
- Skylab
- Sneeuw
- Sojoez
- Space Shuttle
- Spitzer Space Telescope
- Spoetnik
- Stephano (Uranusmaan)
- Sterren
- Sterrenbeelden
- Sterrennamen
- Stofhoos
- Storm
- Straalstroom
- Supernova
- Sycorax (Uranusmaan)
- Taikonaut
- Telesto (Saturnusmaan)
- Tereshkova, Valentina
- Tethys (Saturnusmaan)
- Thalassa (Neptunusmaan)
- Thebe (Jupitermaan)
- Thermometer
- Thermoscoop
- Titania (Uranusmaan)
- Titan (Saturnusmaan)
- Titulaer, Chriet (9 mei 1943 – 23 april 2017)
- TMT Telescoop
- Tornado
- Trinculo (Uranusmaan)
- Triton (Neptunusmaan)
- Ulysses
- Umbriel (Uranusmaan)
- Uranus
- Vallende sterren
- Venus
- Vorst
- Voyager
- Vulkaanuitbarsting
- Waterhoos
- Weerhut
- Weerradar
- Wervelwind
- Windchill
- Wind en kou
- Windhoos
- Wolken
- Xena
- Xenonlamp
- Yuhangyuan
- Zeiss, Carl
- Zon
- Zonnestelsel
- Zonnevlam
- Zonnevlekken
- Zonnewind
- Zonsverduistering
- Zwarte Gaten
